Een verhaal over de Almajiri-kinderen in Noord-Nigeria
In Noord-Nigeria worden heel jonge jongens, soms niet ouder dan 3 of 4 jaar oud, op pad gestuurd om, ver van huis de Koran te bestuderen. Vaak tientallen tot honderden kilometers van huis, werken miljoenen kids aan hun zieleheil, maar niet aan een waardig leven op deze aardkloot. Deze koranscholen geven dagelijks in de vroege ochtend een paar uur les, onder toeziend oog van hun leraar, de Mallam. De rest van de dag zwerven de jongens over straat, bedelend om eten, klusjes, vatbaar voor allerlei vormen van misbruik.
De ouders, vaak straatarm en streng religieus, hebben het beste met hun zonen voor. Door ze naar een Mallam te sturen om de Koran te bestuderen, denken ze hun toekomst in het hiernamaals positief te kunnen beïnvloeden. Als je niks te verliezen hebt en weinig perspectief, is je geloof het enige houvast. De afstand, gebrek aan ouderlijk toezicht, en fixatie op religie leidt er toe dat miljoenen kinderen geen toekomst opbouwen.
Deze kinderen heten Almajirai. Het zijn meestal jongens, sommigen nog maar vier jaar oud, die blootsvoets door de straten van steden als Kano, Sokoto en Kaduna lopen. Met metalen bakjes in hun handen, op zoek naar eten, water of een muntje om nog een dag door te komen.
Een traditie die zijn wortels verloor
Generaties geleden was het Almajiri-systeem iets heel anders. Kinderen woonden bij hun leraren, bestudeerden religie en werden verzorgd als onderdeel van een gemeenschap. Het was een manier om te leren, niet om jezelf kwijt te raken.
Maar naarmate de armoede toenam en familiestructuren veranderden, brokkelde het systeem af. De leraren hebben nu vaak tientallen, soms honderden jongens onder hun hoede1. De middelen zijn op. De structuur die hen ooit beschermde, is ingestort.
Tegenwoordig leven veel Almajiri-jongens in open compounds, waar ze slapen op matten en overleven van wat ze bij vreemden ophalen. Hun klaslokalen zijn stoffige binnenplaatsen. Hun lessen worden onderbroken door honger. Hun veiligheid is onzeker.
Hun kindertijd staat in de wacht
In een verslag van UNICEF beschrijft een jongen, genaamd Abdulkarim, zijn dagelijkse routine: “We gingen om zes uur ’s ochtends bedelen en kwamen om zeven uur terug. Dan gingen we weer om elf uur. En opnieuw ’s avonds. Drie keer per dag.”
Het is moeilijk je een kindertijd voor te stellen die wordt afgemeten aan het aantal deuren waarop je moet kloppen.
Als je met ouders in deze gemeenschappen praat, hoor je steeds dezelfde verhalen. Ouders zeggen dat ze het schoolgeld niet kunnen betalen. Sommigen geloven dat dit de weg is om het zieleheil van hun kinderen te borgen. Anderen hebben simpelweg geen andere keus.
En toch, achter de traditie, ligt een schrijnend verlies. Een verlies van verbinding tussen ouders en kind, van veiligheid voor de jongens, van het geloof dat leren zou moeten voelen als thuishoren.
De mislukkingen tussendoor
Door de jaren heen hebben overheden beloofd het systeem te hervormen. Er werden model-kostscholen gebouwd. Campagnes opgezet. Even leek er hoop. Maar de meeste programma’s bereikten minder dan twee procent van de kinderen waarvoor ze bedoeld waren. ReliefWeb Gebouwen raakten in verval. Budgetten verdampten. De jongens keerden terug naar de straten.
Je zou kunnen zeggen dat dit een verhaal is van falend beleid. Maar het is ook een verhaal over hoe gemakkelijk het is om de onzichtbaren te vergeten. Als een kind buiten het systeem leeft, valt hij ook buiten de bescherming die dat systeem zou moeten bieden.
Degenen die toch blijven komen
Zelfs in dit alles zijn er mensen die zich bekommeren. Vrouwen die extra koken om te delen. NGO’s die alfabetisering geven in open velden. Artsen die zonder betaling wonden behandelen.
Zij zullen je vertellen dat het geen medelijden is wat deze jongens nodig hebben. Het is een plan. Onderwijs dat ruimte voor hen maakt. Leiderschap dat luistert. Gezinnen die worden ondersteund, niet de schuld krijgen.
Want als je ongeveer negen miljoen kinderen buiten de schoolmuren hebt Wikipedia, is de vraag niet langer waarom ze weggingen. De vraag is waarom niemand de deur voor hen opende om terug te komen.
Wat het voor ons allemaal betekent
Het is verleidelijk om te denken dat dit verhaal zich ergens ver weg afspeelt. Maar elke samenleving kent zijn eigen versie van het Almajiri-systeem – de kinderen die door de mazen van het net glippen, degenen die we verloren zaken noemen.
Misschien is de eerste stap niet om het op te lossen, maar om het te zien. Om te blijven zitten in het ongemak van wat we lieten gebeuren.
Als we leren om echt te luisteren naar de stemmen van degenen die van huis werden gestuurd om te leren, herinneren we ons misschien wat onderwijs altijd had moeten zijn. Geen transactie, maar een weg naar huis.
Bronnen:
- Wikipedia: Almajiranci Wikipedia – https://en.wikipedia.org/wiki/Almajiranci
- ReliefWeb: The Almajiri Situation ReliefWeb – https://reliefweb.int/report/nigeria/almajiri-situation
